In Belgie zijn er drie manieren om samen door het leven te gaan: feitelijk samenwonen, wettelijk samenwonen en trouwen. Ze lijken op elkaar, maar juridisch verschillen ze sterk. Op deze pagina leest u wat elke vorm regelt op het vlak van bezit, erfrecht en bescherming, en wat u zelf kunt vastleggen.
Het verschil zit vooral in wat er automatisch geregeld is wanneer het misgaat: bij een overlijden, bij een breuk, of wanneer een van beiden schulden maakt.
U woont samen zonder enige registratie. Juridisch blijft u twee losse personen. Wat van u is blijft van u, wat van uw partner is blijft van hem of haar, en gedeelde aankopen zijn van u samen naar verhouding van wat ieder betaalde. U erft niet van elkaar, u heeft geen onderhoudsplicht en de gezinswoning is niet beschermd.
U legt samen een verklaring af bij de gemeente waar u woont. Dat kost weinig moeite en het levert een aantal beschermingen op: de gezinswoning kan niet zonder instemming van beiden worden verkocht, u draagt samen bij in de gezinslasten, en de langstlevende krijgt een beperkt erfrecht op de gezinswoning. Beeindigen kan eenzijdig, met een verklaring bij de gemeente.
De verstrekkendste vorm. Er ontstaat een huwelijksvermogensstelsel, er is een wederzijdse onderhoudsplicht, en de langstlevende echtgenoot heeft een sterk erfrecht. Beeindigen kan alleen via een echtscheidingsprocedure.
Onderschat het erfrechtelijke verschil niet. Feitelijk samenwonende partners erven zonder testament in principe niets van elkaar, hoe lang u ook samen bent en ook wanneer u samen een woning heeft gekocht. Overlijdt uw partner, dan kunnen zijn of haar familieleden de erfgenamen zijn. Dit is het punt waarop mensen het vaakst voor een onaangename verrassing komen te staan.
U gaat samen naar de dienst burgerlijke stand van de gemeente waar u allebei woont en legt daar een verklaring van wettelijke samenwoning af. U heeft uw identiteitsbewijs nodig en u moet op hetzelfde adres gedomicilieerd zijn. De ambtenaar registreert de verklaring.
Wettelijk samenwonen staat los van een relatie in de romantische zin. Ook twee broers of zussen, of een ouder en een kind, kunnen wettelijk samenwonen.
De wettelijke samenwoning regelt een basis, maar veel blijft open. Met een samenlevingsovereenkomst legt u zelf vast wie wat inbrengt, hoe u de kosten verdeelt, wat er met de woning gebeurt bij een breuk en wat er geldt voor spullen die u samen kocht.
Dat is vooral belangrijk wanneer de inbreng ongelijk is. Betaalt een van beiden het grootste deel van de woning, dan wilt u dat zwart op wit hebben voordat het misgaat en niet erna.
Trouwt u zonder huwelijkscontract, dan geldt automatisch het wettelijk stelsel. Kort gezegd: wat u voor het huwelijk had blijft van uzelf, en wat u tijdens het huwelijk verdient is van u samen.
Wilt u daarvan afwijken, dan stelt u een huwelijkscontract op bij de notaris. Dat is zinvol wanneer een van beiden een onderneming heeft, wanneer er een groot verschil in vermogen is, of wanneer er kinderen uit een eerdere relatie zijn. Een huwelijkscontract kan ook tijdens het huwelijk nog worden gewijzigd.
Er is geen vorm die altijd het beste is. Wat telt is welke risico's u wilt afdekken.
De bescherming is beperkter dan bij een huwelijk. Er is geen onderhoudsplicht na een breuk, het erfrecht is beperkt tot de gezinswoning, en uw partner kan de samenwoning eenzijdig beeindigen met een verklaring bij de gemeente.
U regelt het met een eenvoudige verklaring bij de gemeente, zonder notaris. U krijgt bescherming van de gezinswoning en een beperkt erfrecht, en u kunt het weer beeindigen zonder procedure.
Beperkt. De langstlevende wettelijk samenwonende partner heeft een erfrecht op de gezinswoning, maar niet op het overige vermogen. Wilt u meer regelen, dan heeft u een testament nodig.
Voor de verklaring van wettelijke samenwoning niet, die legt u af bij de gemeente. Voor een huwelijkscontract wel. Voor een samenlevingsovereenkomst is een notaris niet altijd verplicht, maar wel verstandig wanneer er onroerend goed bij komt kijken.
Ja, een huwelijkscontract kan tijdens het huwelijk worden gewijzigd via de notaris. Dat gebeurt regelmatig, bijvoorbeeld wanneer iemand een zaak start of wanneer de gezinssituatie verandert.
Wilt u weten of uw partner voldoende beschermd is, of wilt u afspraken laten vastleggen? Op Trustlocal bekijkt u de top 10 advocaten huwelijksovereenkomst bij u in de buurt, met hun reviews en expertise. U vraagt vrijblijvend meerdere prijsopgaven aan en beslist zelf met wie u verder gaat.
Om u beter en persoonlijker te helpen, analyseren we het websiteverkeer. Hiermee kunnen we content en advertenties personaliseren en functies voor social media bieden. Deze gegevens worden gedeeld met onze partners en zij kunnen dit aanvullen met informatie die u eerder aan hen hebt verstrekt.
