In Belgie bestaan er twee manieren om te scheiden: door onderlinge toestemming, of op grond van onherstelbare ontwrichting. Welke procedure voor u geldt hangt af van een ding: bent u het samen eens over alle gevolgen, of niet? Op deze pagina leest u wat het verschil is, welke termijnen er gelden, wat een scheiding kost en wanneer u een advocaat inschakelt.
De echtscheiding door onderlinge toestemming, vaak afgekort als EOT, kiest u wanneer u het samen eens bent over alle gevolgen van de scheiding. U legt die afspraken vooraf vast in een overeenkomst en de rechtbank spreekt de scheiding daarna uit. Deze weg is doorgaans sneller en goedkoper.
De echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting, afgekort EOO, is er voor situaties waarin u er samen niet uitkomt. De rechter beslist dan over de punten waarover u het oneens bent. Deze procedure duurt langer en kost meer, omdat er meer zittingen aan te pas komen.
In beide gevallen behandelt de familierechtbank uw dossier.
Bij een EOT maakt u samen afspraken over alles wat de scheiding raakt. Denk aan de verdeling van uw bezittingen en schulden, de gezinswoning, het onderhoudsgeld tussen u beiden, en als u kinderen heeft ook de verblijfsregeling en de bijdrage in de kosten van de kinderen.
Die afspraken worden vastgelegd voordat de procedure start. Is er onroerend goed dat verdeeld moet worden, dan komt er doorgaans ook een notaris aan te pas.
Omdat u het samen eens bent, kunt u met een gezamenlijke advocaat werken. Dat drukt de kosten aanzienlijk. Wilt u zeker weten dat uw eigen belang apart vertegenwoordigd is, dan neemt ieder een eigen advocaat.
Komt u er samen niet uit, dan verloopt de scheiding op grond van onherstelbare ontwrichting. U hoeft niet aan te tonen wie schuld heeft aan het stuklopen van het huwelijk. Artikel 229 van het Burgerlijk Wetboek kent drie routes, en welke termijn geldt hangt af van wie het verzoek indient.
Kunt u de ontwrichting aantonen met feiten, dan geldt er geen wachttermijn en is er geen voorafgaande feitelijke scheiding nodig. Dat bewijs mag met alle wettelijke middelen worden geleverd. De echtscheiding kan dan al op de inleidende zitting worden uitgesproken, mits het bewijs op dat moment voorligt.
Dient u het verzoek samen in, dan wordt het huwelijk als onherstelbaar ontwricht beschouwd wanneer u meer dan zes maanden feitelijk gescheiden leeft. Leeft u nog geen zes maanden apart, dan verschijnt u na een bezinningsperiode een tweede keer voor de rechtbank en herhaalt u daar de wil om te scheiden.
Dient een van u beiden het verzoek alleen in, dan is meer dan een jaar feitelijke scheiding vereist. Kan die termijn nog niet worden aangetoond, dan stelt de rechtbank de zaak uit naar een zitting onmiddellijk na het bereiken van dat jaar. Verklaart uw partner zich tijdens de procedure alsnog akkoord, dan gelden de kortere termijnen van het gezamenlijk verzoek.
De feitelijke scheiding toont u aan met alle wettelijke middelen, behalve met een bekentenis of een eed. In de praktijk gebeurt dat vaak met een getuigschrift van woonplaats waaruit blijkt dat u op verschillende adressen staat ingeschreven.
Heeft u kinderen, dan komen er twee onderwerpen bij: waar de kinderen verblijven en wie welke kosten draagt. Wat daarbij telt is het belang van het kind. Co-ouderschap, waarbij de kinderen ongeveer evenveel bij beide ouders zijn, is een veelvoorkomende regeling maar geen automatisme.
Over de bijdrage in de kosten van de kinderen maakt u samen afspraken, of de rechter bepaalt die. Hoe dat berekend wordt leest u op onze pagina over alimentatie en onderhoudsgeld.
Bent u het samen eens over alles, dan is een scheiding door onderlinge toestemming de logische keuze. Zo niet, dan verloopt het via onherstelbare ontwrichting. Twijfelt u, bespreek dit dan eerst met een advocaat of een bemiddelaar.
Bij onderlinge toestemming legt u alles vooraf vast. Bij onherstelbare ontwrichting doet u dat voor de punten waarover u het wel eens bent, zodat de rechter alleen over de rest hoeft te oordelen.
De stukken worden opgesteld en ingediend bij de familierechtbank van uw arrondissement. In de praktijk laat u dit door uw advocaat doen.
Bij onderlinge toestemming is dit doorgaans een korte formaliteit. Bij onherstelbare ontwrichting kunnen er meerdere zittingen volgen, zeker wanneer een termijn moet worden afgewacht.
Nadat het vonnis definitief is geworden, wordt de echtscheiding overgeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Pas op dat moment bent u officieel gescheiden.
De kosten bestaan uit drie delen: het ereloon van de advocaat, de gerechtskosten, en eventueel de kosten van een notaris wanneer er onroerend goed verdeeld moet worden.
In Belgie bestaan er geen vaste tarieven voor advocaten. Elke advocaat bepaalt zijn ereloon zelf. Volgens de advocatenbarometer van de Orde van Vlaamse Balies ligt het gemiddelde uurtarief voor particulieren op 140 tot 150 euro per uur, met in de praktijk een bandbreedte van ongeveer 100 tot 200 euro. Btw komt daar meestal nog bovenop.
Uw advocaat is wel verplicht u vooraf te informeren over de kostprijs, over hoe lang de zaak kan duren en over de manier waarop het ereloon berekend wordt. Vraag daar dus altijd naar, en vergelijk gerust meerdere advocaten voordat u kiest.
Een scheiding door onderlinge toestemming met een gezamenlijke advocaat is doorgaans het goedkoopst, omdat er minder uren en minder zittingen bij komen kijken.
Heeft u een beperkt inkomen, dan komt u mogelijk in aanmerking voor juridische tweedelijnsbijstand, in de volksmond pro deo. Dat betekent niet dat u een minder ervaren advocaat krijgt: bij de balie van Antwerpen staat ongeveer een op de drie advocaten op die lijst. Check ook of u een rechtsbijstandsverzekering heeft, want die dekt soms een deel van de erelonen.
Niet in alle gevallen bent u wettelijk verplicht een advocaat in te schakelen. Bij een gezamenlijk verzoek kan het verzoekschrift ook door u beiden zelf worden ondertekend, of door een notaris of een bemiddelaar die advocaat of notaris is. In de praktijk laten de meeste mensen zich toch bijstaan, omdat de afspraken die u nu maakt jaren doorwerken.
Een bemiddelaar kan daarnaast helpen om samen tot afspraken te komen voordat de procedure start. Dat verkleint de kans dat u alsnog in een lange procedure belandt.
Heeft u nog vragen over scheiden? Wij hebben de meestgestelde vragen voor u op een rij gezet.
Dat verschilt sterk per situatie. Een scheiding door onderlinge toestemming waarbij alle afspraken rond zijn verloopt doorgaans het snelst. Bij onherstelbare ontwrichting bepaalt de termijn van feitelijke scheiding een groot deel van de doorlooptijd: meer dan zes maanden bij een gezamenlijk verzoek, meer dan een jaar bij een eenzijdig verzoek.
Bij een scheiding door onderlinge toestemming kan dat, en het scheelt aanzienlijk in de kosten. Voorwaarde is dat u het echt over alles eens bent, want een gezamenlijke advocaat behartigt niet het belang van een van u beiden in het bijzonder.
Dat hangt af van uw huwelijksvermogensstelsel en van de afspraken die u maakt. Blijft een van beiden in de woning wonen, dan wordt de ander doorgaans uitgekocht. Bij verkoop wordt de opbrengst verdeeld. Een notaris komt hierbij vrijwel altijd in beeld.
Dan is een scheiding door onderlinge toestemming niet mogelijk en volgt u de weg van de onherstelbare ontwrichting. Die procedure kunt u ook alleen inleiden. Daarvoor geldt een feitelijke scheiding van meer dan een jaar, tenzij u de ontwrichting met feiten kunt bewijzen.
Met alle wettelijke middelen, behalve met een bekentenis of een eed. Meestal gebeurt dat met een getuigschrift van woonplaats waaruit blijkt dat u op verschillende adressen staat ingeschreven.
Dat hangt af van uw inkomen. Het Bureau voor Juridische Bijstand van uw balie beoordeelt of u recht heeft op juridische tweedelijnsbijstand. Uw advocaat kan u daar ook over informeren.
Omdat er in Belgie geen vaste tarieven bestaan en elke advocaat zijn ereloon zelf bepaalt, loont het om te vergelijken voordat u kiest. Op Trustlocal bekijkt u de top 10 advocaten echtscheiding bij u in de buurt, met hun reviews en expertise. U vraagt vrijblijvend meerdere prijsopgaven aan en beslist zelf met wie u verder gaat.
Om u beter en persoonlijker te helpen, analyseren we het websiteverkeer. Hiermee kunnen we content en advertenties personaliseren en functies voor social media bieden. Deze gegevens worden gedeeld met onze partners en zij kunnen dit aanvullen met informatie die u eerder aan hen hebt verstrekt.
